مىشود : 1 - وجوب 2 - استحباب 3 - اباحه 4 - كراهت ، جواز به‌معناى اخص آن جوازى است كه در خصوص اباحه وجود دارد كه فعل و ترك آنها مساوى است . جواب تمرين 2 - عند القدماء حقيقتى مركب از جنس و فصل بوده ولى عند المتأخرين حقيقتى بسيط است و هو البعث التام الاكيد و هو الحق . 7 - [ مبحث هفتم ] الواجب التخييرى مبحث هفتم از مباحث باب اوامر پيرامون واجب تخييرى است : سابقا در تقسيمات واجب گفته شد كه يكى از تقسيمات واجب اينست كه واجب يا تخييرى است يا تعيينى . واجب تعيينى آن عملى بود كه خودش معينا و مشخصا بر ما واجب باشد و بديلى در عرض خود نداشته باشد مثل نمازهاى يوميه - صوم ماه رمضان و . . . واجب تخييرى آنست كه از ابتدا مكلف مخير باشد ميان دو يا چند امر بر سبيل بدليت كه هركدام را خواست انجام دهد و هركدام را كه انجام داد بدل مىشود از بقيه و بقيه اطراف از عهده انسان ساقط مىشود مانند خصال كفارهء افطار عمدى در ماه مبارك رمضان كه مخير است ميان عتق رقبه و صيام شهرين متتابعين و اطعام ستين مسكينا و مانند كفاره قسم كه مخير است ميان اطعام عشره مساكين ، او كسوتهم ، او تحرير رقبه . حال در رابطه با واجب تخييرى انظارى مطرح است كه مجموعا پنج نظريه مىشود و در شرح معالم جلد اول به آنها اشاره شده در اينجا به دو نظريه اشاره مىكنيم : 1 - مشهور علماى شيعه و معتزله برآنند كه : در واجبات تخييرى همهء آن چند عمل واجب مىشود منتها نسخ اين وجوب با ساير واجبات فرق دارد و آن اينكه در